‘We moeten op weg naar duurzaamheid niet meer of-of-denken, maar en-en.’


Yannick Wassmer stond aan de wieg van Drenthe in Transitie. Samen met collega’s richtte hij het platform op en hij bleef er drie jaar nauw bij betrokken. In 2016 nam hij afscheid van de provincie Drenthe als werkgever. Na een periode van drie jaar studeren en werken in Zweden, is de geboren en getogen Groninger weer terug in Noord-Nederland. Al die tijd opereerde Yannick op het snijvlak van duurzaamheid en leiderschap. En nog steeds draagt hij de energietransitie in Drenthe een warm hart toe. Een gesprek met een inspirerende voorvechter voor duurzaamheid.

‘Voor een duurzame wereld hebben we een ander type leiderschap nodig,’ stelt Yannick. ‘Duurzaamheid, en de daarbij horende energietransitie, zijn zeer complexe vraagstukken met vele componenten: economisch, sociaal, technologisch, ruimtelijk, et cetera. Om het totale plaatje te zien, moeten we vanuit al deze perspectieven naar het vraagstuk kijken. En om oplossingen te bedenken, hebben we de kennis en wijsheid nodig van alle experts op deze terreinen. Want niemand kan het alleen oplossen, dat moet samen met vele partijen in de hele samenleving gebeuren. Dan heb je geen leider nodig die alleen maar af en toe aangeeft of er linksaf of rechtsaf wordt gegaan. Dit soort complexe uitdagingen vragen om collectief leiderschap. Hierbij wordt er gebruik gemaakt van de collectieve intelligentie van een grote groep mensen.’

“Dan heb je geen leider nodig die alleen maar af en toe aangeeft of er linksaf of rechtsaf wordt gegaan. Dit soort complexe uitdagingen vragen om collectief leiderschap.”

Collectieve wijsheid ontdekken

Op dit moment werkt Yannick op verschillende manieren aan een duurzamere en inclusievere samenleving. Hij doet dit onder andere als docent binnen de Masteropleiding Internationale Communicatie aan de Hanzehogeschool. Ook wordt hij vaak gevraagd als dagvoorzitter en spreker. Yannick maakt in zijn werk gebruik van diverse dialogische methoden. ‘Eigenlijk moet je met groepen van 40 tot 50 mensen niet in debat of discussie gaan. Dan blijven mensen alleen hun eigen mening ventileren, vanuit hun eigen vakgebied. In grote groepen laat ik mensen bijvoorbeeld eerst individueel op een vraag reflecteren. Vervolgens deel ik de groep op in kleinere groepen van vier of vijf mensen. Die laat ik eerst met elkaar in gesprek gaan. Ze krijgen dan een beter inzicht in bepaalde patronen die er aan het ontstaan zijn. Langzaamaan maak ik de groep dan groter en ontdekken we wat onze collectieve wijsheid is rondom het vraagstuk. Het is daarbij belangrijk dat we niet meer of-of-denken, maar en-en.’

De wereld is geen machine

We hebben alle expertise van alle terreinen tegelijkertijd nodig. Dat betekent ook dat we soms genoegen moeten nemen met suboptimale oplossingen. We hebben als het om duurzaamheid gaat niet de luxe en de tijd om de optimale oplossing te bedenken. Alles is met elkaar verweven. De wereld is niet een machine die we kunnen bijsturen door hier en daar aan een knopje te draaien of aan een hendeltje te trekken.’

"We hebben alle expertise van alle terreinen tegelijkertijd nodig. Dat betekent ook dat we soms genoegen moeten nemen met suboptimale oplossingen."

Ruimte voor experiment

Op weg naar een duurzame wereld zijn er volgens Yannick twee zaken van groot belang: ‘Ten eerste moeten we leren experimenten. In kleinere projecten dingen proberen, die mogen falen. De dingen die lukken, kunnen we in het groot gaan toepassen. De zaken die ‘mislukken’ bieden waardevolle inzichten voor hoe het beter kan. Ten tweede is duurzaamheid ook een innerlijke kwestie. Alles wat we buiten ons willen zien, moet ook in onszelf leven. Onze relatie met de natuur moet daarbij hechter worden. Economisch groeien op een planeet die gelijk blijft, waar zelfs voorraden grondstoffen minder worden, is niet houdbaar. Dit proces moet zowel van onderaf, uit de samenleving, plaatsvinden, als van bovenaf, vanuit de beleidsmakers. We moeten samen met elkaar dansen,’ besluit Yannick.