Drentse Zonneroute A37: samenwerken aan de energietransitie


Zonne-energie levert een belangrijke bijdrage aan de groenestroomvoorziening in Nederland. Maar ruimte is schaars. Daarom wordt er voortdurend gezocht naar geschikte locaties voor meervoudig ruimtegebruik waarbij functies gecombineerd worden. De ruimte langs (snel)wegen zijn hier een mooi voorbeeld van. In Drenthe wordt nu samengewerkt aan de langste route met zonnepanelen van Europa.

Leestijd: 4 minuten

Het is de bedoeling om op termijn langs de A37 ongeveer 200 Megawatt aan groene stroom op te wekken. In theorie bijna genoeg voor alle Drentse huishoudens. Hoe kan deze weg er uiteindelijk uit gaan zien? En hoe komt zo’n duurzaam project tot stand? We spreken met Nadinja Hettinga, Omgevingsmanager bij Rijkwaterstaat.

Provincie Drenthe nam initiatief

De Provincie Drenthe sprak in 2017 de ambitie uit om bij te dragen aan de Rijksbrede doelstellingen voor de energietransitie. Het kabinet wil dat in 2030 70% van de elektriciteit uit hernieuwbare bronnen komt. Ruimte en locaties zijn essentieel om zonnepanelen neer te zetten, maar de ruimte is schaars. Daarom is het belangrijk om de ruimte zoveel mogelijk meervoudig te gebruiken. Nadinja: “Waar mogelijk, is de inzet van Rijksgrond langs snelwegen dan een prima gedachte, natuurlijk rekening houdend met de primaire taak en randvoorwaarden die daarbij gelden. Daar waar het kan en we bijvoorbeeld de verkeersveiligheid kunnen borgen, werken we als Rijk graag mee aan dit soort initiatieven.”

Samen duurzaam op weg

De samenwerkende partijen: provincie Drenthe, de gemeenten Coevorden, Emmen, Hoogeveen, netwerkbedrijf Enexis Groep, netbeheerder RENDO, Rijkswaterstaat, Rijksvastgoedbedrijf en Rijksdienst voor Ondernemend Nederland spraken uit dat het een ‘iconische zonneroute’ zou moeten worden. “Substantiële opwek, goed ingepast in het landschap en met draagvlak van de omgeving.” Inmiddels is de Drentse Zonneroute A37 een van de tien locaties binnen het pilotprogramma Hernieuwbare energie op Rijksgrond waar kennis en ervaring wordt opgedaan met de inzet van rijksgrond voor de energietransitie om met draagvlak grond beschikbaar te kunnen stellen.

Drenten denken mee

Op basis van de plannen die op dit moment verder vorm krijgen zou dit het eerste zonnepark zijn dat op deze schaal langs een weg in Europa zou kunnen worden aangelegd. Omdat het om een lange route gaat, die door meerdere gemeenten gaat, moeten we goed met elkaar afstemmen, legt Nadinja uit. “Het is belangrijk dat omwonenden kunnen meedenken en meedoen. Al in 2019 zijn de eerste informatieavonden geweest waarop ideeën en wensen ingetekend konden worden op kaarten.” Deze ideeën zijn vervolgens door een architectenbureau uitgewerkt in een ontwerp: Het Esthetisch Programma van Eisen. “Dit programma van eisen omschrijft hoe we graag zouden willen dat de zonneroute eruit komt te zien. Ook afgelopen jaar zijn er informatieavonden gehouden (het laatste jaar natuurlijk digitaal) om specifieke wensen van bewoners en andere geïnteresseerden op te halen.”

De tekst gaat verder onder de afbeelding

Verweven met het landschap

Het zonnepark moet goed in de omgeving passen. “In de ontwerpen maken we gebruik van natuurlijke overgangen, en van verschillende kleuren panelen.” Deze bruine, groene en gele panelen staan voor de verschillende typen landschappen van Drenthe. Op de meeste plekken komen de panelen langs de weg bewust niet boven de vangrails uit. Op die manier kunnen weggebruikers ongestoord blijven genieten van het Drentse Landschap. “Op plaatsen waar er in de berm te weinig ruimte is voor panelen worden de panelen boven elkaar geplaatst, een zogenaamde zonnewand. Dit is bijvoorbeeld het geval bij Hoogeveen. Bijkomend voordeel is dat de omwonenden ook minder zicht hebben op de snelweg en het verkeer.” Ook hier bekijken we gedegen het ontwerp en de constructie zodanig dat dit veilig kan.

Om een goed beeld te krijgen van hoe de Drentse Zonneroute eruit kan komen te zien, is een 3D-visualisatie gemaakt die een indruk geeft van hoe de Drentse zonneroute .

Deze beelden zijn terug te vinden op https://a37.ik-doe-mee.nl .

Vergevorderde plannen

In 2021 wordt gewerkt aan de zogeheten ruimtelijke inpassing van het project langs de weg. Omdat de A37 door meerdere gemeentes loopt wordt er een Provinciaal Inpassingsplan (PIP) opgesteld, een bestemmingsplan voor het gebied langs de A37 waar de zonnepanelen komen.

Omwonenden kunnen meeprofiteren

Hoewel het project nog in de planfase zit, wordt er door gemeentes al wel nagedacht over of en hoe omwonenden kunnen participeren. Nadinja: “In het klimaatakkoord is het er een algemeen streven naar 50% lokaal eigendom bij projecten voor hernieuwbare energie in 2030.  Dat is op verschillende manieren vorm te geven. De gemeenten langs de Drentse Zonneroute A37 hebben het voortouw genomen om hiervoor in samenwerking met de Rijkspartners een gezamenlijk kader te ontwikkelen.”

Duurzaam richting de toekomst

Er wordt hard gewerkt aan de plannen, maar voordat de eerste panelen er staan? Dat kan nog wel even duren. “Voor 2025 staat er waarschijnlijk geen paneel langs de snelweg. Dit lijkt ver weg, maar er moet nog ontzettend veel gebeuren nadat de plannen goedgekeurd zijn. Denk aan: exploitatie, vergunningen, uitbreiden van de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk en de bouw van het zonnepark.”

Voordat we als Drenten zelf langs de zonneroute kunnen rijden, zijn we wel weer een paar jaar verder. Maar in nauwe samenwerking met onze partners werken we er hard aan en proberen we echt een bijdrage te leveren aan de energietransitie en de klimaatdoelen waar ons land voor staat.

Wil je meer weten over deze zonneroute? Kijk op: https://www.provincie.drenthe.nl/diversen/drentse-zonneroute/

Locatie

Zuid-Drenthe

DiT is

Nadinja Hettinga
Omgevingsmanager Rijkwaterstaat

Het is belangrijk dat omwonenden kunnen meedenken en meedoen