Duurzaam groente en fruit plukken in het ‘Eetbaar Dorp’ in de drie Smildes


Waar haal jij je boerenkool en appels vandaan? Bij de supermarkt in de buurt of ga je op vrijdagochtend naar de markt? Groente- en fruitsoorten uit de winkel hebben vaak een verre en vervuilende reis afgelegd, nog voordat ze in jouw winkelmandje belanden. De groenteboer op de markt zorgt al voor meer lokaal voedsel, maar de drie Smildes gaan nóg een stap verder. In dit blog lees je hoe het project ‘Eetbaar Dorp’ zorgt voor lokale, verse etenswaren.

 Leestijd: 3 minuten

Pluk je boerenkool uit de zelfpluktuin, grijp een appeltje mee van de appelboom naast de weg of koop onbespoten boekweit van de boer een paar kilometer verderop. In de drie Smildes, bestaande uit Smilde, Bovensmilde en Hoogersmilde maken ze de stap kleiner om lokale producten te eten. Het plaatselijk produceren en eten van allerlei lekkere etenswaren heeft veel voordelen; voor inwoners, boeren en de biodiversiteit.

Duurzame samenwerking

Het Eetbaar Dorp is een project van de Energiecoöperatie Duurzame Smildes in samenwerking met onder andere Duurzaam Bovensmilde (DBS). Godfried Westen is voorzitter van deze burgerinitiatieven. “We kijken verder dan het instellen van je cv-ketel of plaatsen van een folie achter de radiator”, zegt Godfried. “We ontwikkelen duurzame projecten in de regio en delen bijvoorbeeld elke twee weken een duurzame tip op onze facebookpagina en in het lokale huis-aan-huisblad.” Op deze manier hoopt de energiecoöperatie inwoners te inspireren om zelf duurzame stappen te ondernemen.

Groene vingers met De Groene Stap

Het Eetbare Dorp begon met DBS De Groene Stap, een zelfpluktuin, opgezet door een aantal vrijwilligers. Godfried legt uit: “Mensen zijn gewend om groenten en fruit in de supermarkt te kopen, hier wilden we verandering in brengen. Nu zijn ze vers te plukken in onze zelfpluktuin.” Na dit succes breidde het Eetbaar Dorp verder uit met meerdere appel-, peren-, kersen- en pruimenbomen langs de weg, zodat er meer lokaal fruit kan worden geoogst.

Ook organiseren ze vanuit het project Eetbaar Dorp dagen waarop mensen samenkomen om te plukken. “Het planten van de bomen en struiken is een eerste stap, maar dan ben je er nog niet. Je moet mensen erop attenderen zodat ze daadwerkelijk komen oogsten”, stelt Godfried. Hij hoopt dat steeds meer mensen makkelijker de stap zetten om het fruit zelf te plukken.

Biodiversiteit benadrukt het belang van variatie in de natuur. We moeten zorgen dat er een goede balans is in verschillende soorten planten en dieren, zodat de natuur in evenwicht blijft

Warm bed in het insectenhotel

Naast de fruitbomen staan er in Hoogersmilde sinds kort insectenhotels op het schoolplein van de basisscholen. Een slaapplek voor kevers, wespen en sluipwespen. Een vrijwilliger maakt de behuizing van hout uit een bos in de buurt en de kinderen helpen mee om de insectenhotels te vullen. “De insecten spelen een belangrijke rol in het groeien en bloeien van verschillende planten en bloemen, maar ook in de bestrijding van bijvoorbeeld plaagsoorten”, legt Godfried uit.

Samenbrengen van dorpelingen en boeren

Onlangs is het Eetbaar Dorp uitgebreid met het nieuwe initiatief; ‘Burgerboer’. In de regio rondom de Smildes zijn namelijk veel boeren actief. Het idee ontstond nadat een boer akkers van Natuurmonumenten ging pachten, een gebied dat grenst aan de Smilder Veenen.

“Op deze akkers worden geen kunstmest en landbouwbestrijdingsmiddelen gebruikt. De boer besloot daarom boekweit te verbouwen, een gewas dat goed groeit op schrale grond en zonder kunstmest geteeld kan worden”, legt Godfried uit. Boekweit is een vergeten gewas waar de laatste tijd weer meer vraag naar is.

Omdat boekweit in de Smildes al een langere tijd niet meer geteeld werd, was de verwerking niet zo eenvoudig. Uiteindelijk wilde een molenaar van de boekweitzaden wel meel maken. “Ook lieten we een eigen etiket ontwerpen waarmee ons lokale boekweitmeel ‘Smilder boekweitmeel’ was geboren”, vertelt hij enthousiast. Het idee is nu dat een groepje vrijwilligers de boer gaat helpen met de boekweitoogst. “Zo brengen we dorpelingen en boeren dichterbij elkaar”, licht Godfried toe.

Eetbaar dorp in eigen buurt

Zelf ook aan de slag? Dat kan. De meeste dorpen hebben al een moestuinproject dat misschien aangevuld kan worden met een zelfpluktuin. Ook kun je samen met een paar enthousiaste vrijwilligers contact opnemen met de gemeente, om te vragen of er een goede locatie beschikbaar is voor het realiseren van een zelfpluktuin of het plaatsen van fruitbomen. Woon je in de Smildes? Twijfel niet en pluk gerust fruit van de bomen of bezoek de prachtige bloemenweelde en zelfpluktuin; DBS De Groene Stap.

Twijfel niet en pluk gerust fruit van de bomen of bezoek de prachtige bloemenwilde en zelfpluktuin; DBS De Groene Stap

Eetbaar dorp met eetbaar bos

In de toekomst hoopt de energiecoöperatie een voedselbos aan te leggen: “Een mooie plek waar je walnoten, tamme kastanjes en hazelnoten gewoon van de grond kunt rapen en dat onderhouden wordt door bewoners. Dit kan een grote bijdrage leveren aan de zelfvoorziening van omwonenden. En daarnaast is het een leuke ontdekkingsreis voor kinderen”, blikt Godfried vooruit.

Ben je benieuwd naar het Eetbaar Dorp? Lees meer op de Facebookpagina van Energiecoöperatie Duurzame Smildes op Facebook . Je vindt hier duurzame tips en recepten om met de lokaal geoogste boerenkool heerlijke gerechten te maken.

Locatie

Smilde, Hoogersmilde en Bovensmilde

DiT is

Godfried Westen
Energiecoöperatie Duurzame Smildes

We willen mensen bewustmaken van wat er groeit en bloeit in hun directe omgeving. En hoe dat beïnvloed wordt door je eigen handelen.