Kompas Zuidlaren: van financieel gedreven naar intrinsiek gemotiveerd


“Om heel eerlijk te zijn, startte ik mijn deelname aan Het Koploperproject in 2019 omdat er een subsidie van de provincie tegenover stond. Maar gaandeweg merkte ik bij mezelf dat het eigenlijk heel raar was dat ik mij financieel liet drijven voor zo’n groot mondiaal probleem”, vertelt Marcel Kooi, directeur van Kompas Zuidlaren. Lees in dit blog hoe deze ondernemer intrinsiek gemotiveerd raakte en hoe hij het verduurzamen van zijn bedrijf met beide handen aanpakte.

 Leestijd: 3 minuten

Kompas Zuidlaren regelt met zo’n vijftig medewerkers de financiën, en alles wat daarbij komt kijken, voor mensen die dat zelf niet (meer) kunnen. “Dat is vaak op grond van geestelijke of lichamelijke omstandigheden en op basis van een doorverwijzing uit een zorginstelling”, legt Marcel uit. Naast het runnen van een gezond bedrijf, vindt hij dat hij óók nog een andere verantwoordelijkheid draagt: “Ik ben niet alleen ondernemer, maar ook een tijdelijke bewoner van deze aardbol. En als je vanuit dat perspectief naar het milieu en flora en fauna kijkt, dan zie je wat voor enorme impact wij als mensen hebben. Daarom vind ik dat duurzaamheid voor iedereen belangrijk zou moeten zijn.”

In deze video laat Marcel voorbeelden zien van hoe ze bij Kompas Zuidlaren invulling geven aan deze verantwoordelijkheid. Lees verder onder de video.

Beginnen bij bewustwording

Twee jaar geleden deed Marcel mee aan ‘Het Koploperproject’, een initiatief voor MKB-ondernemers en organisaties die willen verduurzamen. Marcel: “Ik weet nog dat ik bij een van de eerste bijeenkomsten zat en dacht: ‘hoe groot kan onze impact zijn; we gebruiken wat papier en dat is het wel’. Maar toen we gingen meten, zag ik ineens in dat onze footprint aanzienlijk was. Door de beperkte kennis die ik op dat moment nog had, spanden we ons ook minimaal in om deze te verminderen.”

Ik dacht: ‘hoe groot kan onze impact zijn; we gebruiken wat papier en dat is het wel

Never waste a good crisis

Marcel schrok vooral van de cijfers van het woon-werkverkeer van zijn bedrijf. “Voor corona zaten we op 380.000 autokilometer, dat is echt een ontzettende vervuiler. Corona was een enorme accelerator voor het thuiswerken. De uitspraak ‘never waste a good crisis’ is hier heel erg van toepassing. Tegelijkertijd moeten we nu weer op zoek naar het wankele evenwicht tussen thuiswerken en op kantoor werken, want we willen de cultuur wel borgen en niet van elkaar vervreemden. Naast dit hybride werken vervangen we ons wagenpark – gefaseerd en na afschrijving – door elektrische auto’s, zodat de kilometers die we nog wel maken een stuk minder vervuilend zijn.”

Uitdaging is gemeenschappelijk draagvlak

Kompas Zuidlaren is gevestigd in de voormalige kazerne in Zuidlaren. Dit is een kantoor-verzamelgebouw wat betekent dat voor duurzame aanpassingen gemeenschappelijk draagvlak nodig is. “Dat is soms nog wel een lastige uitdaging”, concludeert Marcel. “Zo willen wij ons afval graag gescheiden aanbieden aan de afvalverwerker, maar er zitten ook partijen in het gebouw die dit minder belangrijk vinden. Dat vind ik een gemiste kans. Net als het feit overigens dat MKB-ers hun spullen niet bij de gemeentelijke stort mogen afleveren, terwijl dit mijns inziens alleen maar winsituaties kent.”

Duurzame gebouwaanpassingen met succes

Gelukkig zijn er ook veel stappen die wél zijn gerealiseerd, mede dankzij het aanjagen van Marcel. “Ik ben een van de grotere huurders en ben bereid om mee te investeren, dus dat maakt het voor de pandeigenaar ook interessanter. Het afgelopen jaar is het pand volledig overgegaan op led-verlichting, daarnaast liggen er nu zonnepanelen op het dak, zal het pand verder worden geïsoleerd en er staan inmiddels elektrische laadpalen op de parkeerplaats”, somt Marcel op. “En waar ik ook blij mee ben, is de overkapte fietsenstalling die ik samen met de verhuurder liet plaatsen om zo te stimuleren dat medewerkers vaker op de fiets naar kantoor komen.”

Verbruik van de keten

De koffie komt bij Kompas Zuidlaren uit een volledig recyclebaar koffiezetapparaat; nog zo’n voorbeeld van de manier waarop het bedrijf verduurzaamd. Marcel: “We verwachten nu ook van onze leveranciers dat ze kritisch kijken naar hun MVO-beleid. Aan de hand van deze voorwaarde vervingen we dit jaar bijvoorbeeld onze kopieermachines. Het liefst willen we natuurlijk alles digitaliseren en de machine überhaupt niet meer aanschaffen. Maar we hebben onder meer te maken met rechtspraak en in die wereld wordt nog relatief veel met officiële ‘papieren’ gewerkt, daar kunnen we dus nog niet omheen. Hoe de machines gemaakt worden en hoe recyclebaar ze zijn, daar kunnen we wel keuzes in maken.”

Het allerbelangrijkste middel voor duurzame inzetbaarheid van medewerkers is in mijn ogen werkvreugde

Samen gezonder leven

“Duurzaamheid staat ook voor gezonder leven en daarmee de inzetbaarheid van mijn medewerkers”, vertelt Marcel. Belangrijk onderdeel van dit gezonder leven is het aanmoedigen van beweging. Medewerkers van Kompas Zuidlaren mogen daarom gebruik maken van een aantrekkelijke fietsregeling en het bedrijf betaalt de helft van de contributie van de sportschool vlakbij. “Daarnaast werken we achter sta-zitbureaus, zijn we bijna helemaal rookvrij en de koekjes hebben we vervangen door fruit. Maar het allerbelangrijkste middel voor duurzame inzetbaarheid van medewerkers is in mijn ogen werkvreugde. Daarom kijkt ‘de bende met lef’, die bestaat uit een groep collega’s, met verwondering naar hun eigen werk en naar hoe ze dat op een leukere en betere of efficiëntere manier kunnen inrichten. En het fijne is dat efficiënter meestal minder belastend is voor het milieu.”

Toekomstige klanten bedienen

“Of de investeringen ook wat opleveren? Eigenlijk vind ik dat helemaal niet belangrijk. Want zolang we alles proberen te kwantificeren in geld zijn we nog steeds niet duurzaam bezig. Ik zou heel graag zien dat we uit intrinsieke motivatie een bijdrage leveren aan verduurzaming. Ik wil bijvoorbeeld ook graag mijn toekomstige klant bedienen en dat is niet míjn toekomstige klant, maar dat is de toekomstige klant van Kompas Zuidlaren. En het bedrijf zal waarschijnlijk ook langer bestaan, dan dat ik hier nog rondloop. Vanuit dat perspectief bekeken, krijg je een hele andere insteek; die is veel minder geld gedreven.”