Meppel wil de meest circulaire buitendienst van Nederland worden


Denk jij bij het woord duurzaamheid aan ‘moeten’ en geitenwollensokken, of aan kansen en uitdagingen? De gemeente Meppel ontdoet zich van de stoffige sok en ziet de nodige klimaatmaatregelen als een wedstrijd. Zij buigen verplichtingen om naar 'kostenbesparende uitdagingen'. Met een een flinke stip op de horizon laten ze medewerkers meesparren over het spel: zo duurzaam mogelijk werken! Hoe ze dit doen en wat het oplevert? Anne Postma vertelt erover.

 Leestijd: 3 minuten

Anne Postma werkt bij de gemeente Meppel als teammanager duurzaamheid. Zijn team bestaat uit de buitendienst waar ongeveer 75 mensen werkzaam zijn. “Dan moet je denken aan de afvalinzamelingsdienst en stadsreiniging maar ook aan het groenbeheer, onderhoud van speelplekken en riool- en wegenonderhoud. En daarnaast is er een groep bezig met energietransitie, klimaatadaptatie en een duurzame strategie voor over twintig of dertig jaar."

Van moeten naar willen

Als het zeeniveau de komende 200 jaar nog acht meter stijgt, ligt Meppel straks onder water. Daarom voelen ze juist hier de noodzaak om stappen te ondernemen. De gemeente Meppel probeert aan het ‘moeten’ een draai te geven. “Laten we gewoon proberen de beste te worden”, zegt Anne. “Dan bepalen we zelf welke doelen we stellen en wat ervoor nodig is om deze te behalen. Zo wordt ‘moeten’ iets wat we zelf echt willen.” Vanuit deze gedachtegang ontstond binnen de gemeente het idee om de meest circulaire buitendienst van Nederland te worden.

Een circulaire economie, of kringloopeconomie, is een economisch en industrieel systeem waarin geen eindige grondstofvoorraden bestaan en reststoffen volledig worden hergebruikt

Geld besparen

“Duurzaamheid heeft vanuit vroeger denk ik een geitenwollensokken imago”, zegt Anne. “Iets waar je veel geld tegenaan moest gooien. Maar wij draaien het om, zodat we er geld aan overhouden. Zo wordt het leuk en maken we er een competitie van.” De gemeente onderzoekt op dit moment bijvoorbeeld of ze hun auto’s een langere levensduur kunnen geven. “Normaal zitten vervoersmiddelen in een vervangingsschema, er zijn begrotingsregels en na acht of tien jaar vervangen we deze. Dit is het moment dat meer onderhoud nodig is en dat kost extra geld. Nu worden de auto’s preventief goed onderhouden en kijken we of er zestien of twintig jaar van kunnen maken. De auto’s gaan dan langer mee én we besparen kosten.”

De ladder op met de circulariteitsmeter

“Als gemeente heb je een voorbeeldfunctie, daarom willen we zo duurzaam en circulair mogelijk werken.” Dit houdt in dat de gemeente streeft naar een systeem waarin geen eindige grondstoffen bestaan en dat reststoffen volledig worden hergebruikt. Voor duurzame ideeën werkt de gemeente Meppel samen met het Noordelijk Innovatielab Circulaire Economie (NICE). Anne is enthousiast over deze samenwerking. “Een voorbeeld van deze samenwerking is de circulariteitsmeter. Dit is een ladder met tien stappen waarvan je precies kunt aflezen waar je staat op dit moment en welke stappen je nog kunt zetten om nog duurzamer te worden.”

Duurzaam word je door te doen

De circulariteitsmeter kan overal voor gebruikt worden. Anne legt uit: “Neem bijvoorbeeld papier; recyclen staat hier op 0 onderaan de meter. Papier wordt karton, karton wordt pulp en uiteindelijk wordt het alsnog verbrand. Niet heel circulair dus. Op nummer 10, het hoogste stadium van de meter, staat papier voorkomen. Aan de hand van de circulariteitsmeter onderzoeken we hoe we papier helemaal achterwege kunnen laten. De meter is nu toegepast op tien verschillende onderdelen verspreid over de gehele bedrijfsvoering binnen de gemeentelijke buitendienst van Meppel. We onderzoeken elke plek, kijken waar we nu staan en wat ervoor nodig is om een stap hoger te komen op de meter.

Nieuwe werkprocessen

De gemeente is nu een half jaar onderweg om de meest circulaire gemeentelijke buitendienst te worden. Ze startten met de vraag: hoe maken we het plan meetbaar en tastbaar? “We wilden geen rapport met prachtige voorbeelden die uiteindelijk in de la belanden. Het moest echt iets van onszelf worden”, vertelt Anne over het proces. “Elke medewerker denkt na over de manier waarop we werken en hoe we processen vanuit een duurzame gedachte kunnen verbeteren.” Soms worden hele werkprocessen anders ingericht. “Een voorbeeld hiervan is het ophalen van afval bij de mensen thuis. De route van de vuilniswagens is berekend op de snelste route, dit kost namelijk het minste geld. Nu berekenen we de routes opnieuw en kijken we naar het laagste benzineverbruik. Veel duurzamer dus.”

In samenwerking met NICE is de Gemeente Meppel bezig met een nieuw project.“We onderzoeken hoe we materiaal van oude afvalcontainers opnieuw kunnen gebruiken, bijvoorbeeld door het creëren van een wormenhotel. Een bak waar mensen groente,- fruit,- en tuinafval in kwijt kunnen. Het resultaat? Minder restafval voor de gemeente en oude containers krijgen een nieuw maar vooral duurzaam bestaan.”

Experience Centre in de toekomst

In de toekomst hoopt de gemeente Meppel een Experience Centre op te zetten. Het Experience Centre staat dan vol met zonnecollectoren, windmolens, auto’s op waterstof en andere volledige circulaire processen. “We willen onze kennis delen en laten zien welke duurzame stappen een gemeente, ondernemers of inwoners kunnen nemen op het gebied van circulariteit”, deelt Anne enthousiast.

Wat jij zelf kunt bijdragen aan een circulaire wereld? Op de website van de gemeente Meppel vind je tips en meer informatie.

Locatie

Meppel

Duurzaamheid heeft vanuit vroeger denk ik een geitenwollensokken imago. Iets waar je veel geld tegenaan moest gooien. Maar wij draaien het om, zodat we er geld aan overhouden. Zo wordt het leuk en maken we er een competitie van - Anne Postma