Wist je DIT? Lichtgevende planten als alternatief voor buitenverlichting


In de reeks ‘Wist je DIT?’ gaan wij op zoek naar interessante tips en tricks op het gebied van energie. Is het vervangen van buitenverlichting door planten een manier om de transitie naar een duurzame samenleving te versnellen? Stichting Innovatie Glastuinbouw (SIGN) onderzocht de mogelijkheden om fluorescerende organismen te gebruiken als alternatieven voor traditionele verlichting. Programmamanager van SIGN, Dewi Hartkamp, vertelt ons over de ontwikkelingen in het onderzoek.

Op dit moment wordt al met fluorescentie gewerkt. Een Nederlands voorbeeld is het Van Gogh pad in Nuenen. Steentjes met fluorescerende eigenschappen worden met UV-licht 4 minuten opgeladen en “stralen” 8 minuten licht uit. "Het liefst wil je dat er geen externe lichtbron nodig is en dat natuurlijke bronnen voor fluorescentie worden benut," stelt Dewi.

dit energie, lichtgevende planten, glowing nature

Lichtgevende organismen

Lichtgevende organismen (planten, schimmels en bacteriën) gaan een stap verder. “We zoeken naar effectieve natuurlijke organismen die zelf licht uitstralen. Dat worden fluorescentie of bioluminescentie organismen genoemd.  SIGN liet Studio Roosegaarde een eerste verkenning doen naar de beschikbaarheid van deze organismen.

In een tweede studie onderzocht SIGN de toepassing op bomen. "Omdat er geen bioluminescerende bomen zijn, proberen we deze zelf te creëren,” vertelt Dewi. Bomen zouden lichtgevend gemaakt kunnen worden door ze genetisch aan te passen. Zo krijgen bomen dezelfde eigenschappen die lichtgevende schimmels en bacteriën hebben. “Het grote voordeel hieraan is dat deze planten geen externe lichtbron nodig hebben,” aldus Dewi. “Een nadeel is dat onderzoek hiernaar veel tijd en geld kost. Ook is genetische manipulatie een maatschappelijk gevoelig onderwerp in Europa. Bovendien is het van te voren niet bekend hoe effectief de boom zal zijn in het uitstralen van licht.”

Lichtgevende coating

Een andere, makkelijkere optie is om bomen lichtgevend te maken door een coating aan te brengen. Dit kan of met bioluminescerende schimmels of met een oplaadbare milieuvriendelijke fluorescerende pigment. "Op dit moment levert het nog niet genoeg licht op voor introductie buiten; de lichtuitstraling is nog van te korte duur."

Op de korte termijn lijkt het gebruik van fluorescerende coating daarom het beste. “De boom in kwestie wordt met led verlichting kort opgeladen (5 minuten) om vervolgens voor een langere periode - een uur intensief, daarna een aantal uren lichte gloed - licht uit te stralen. Een punt van aandacht hierbij is het beschermen van de ledverlichting tegen vandalisme of diefstal,” aldus Dewi.  Dit type licht is geschikt in donkere gebieden ter oriëntatie. De lichtstraling naar asfalt is vooralsnog te gering voor verlichting van het wegdek.

Lichtgevende Natuur, Glowing Nature, Stichting Innovatie Glastuinbouw, SIGN, fluorescentie, bioluminescerend, lichtgevende coating

Conclusie

Het vervangen van straatverlichting langs fietspaden en terreinen door lichtgevende bomen is interessant vanuit het oogpunt van duurzaamheid. Er is slechts een korte oplading nodig. SIGN gaat nu in overleg met geïnteresseerde recreatieondernemers kijken wat de mogelijkheden zijn om lichtgevende bomen met coating te benutten op (parkeer) terreinen in het buitengebied.

Wil je meer lezen over de lichtgevende natuur? Vraag dan het rapport aan via sign@innovatieglastuinbouw.nl.

(photo credit banner: Studio Roosegaarde)


Auteur

profielfoto_dewi_hartkamp_-_b

Dewi Hartkamp