De Asser energietransitie: het Duurzaamheidscentrum


Het zonnetje schijnt als ik aankom op het station in Assen, waar ik word opgewacht door Aad Verheul. Samen fietsen we naar het Duurzaamheidscentrum, waar Aad sinds december als vrijwilliger rondleidingen en lezingen geeft over duurzaamheid. “Voordat ik met pensioen ging heb ik de laatste tien jaar van mijn werkzame leven op de afdeling ‘beleid en projecten' van de gemeente Assen gewerkt,” vertelt hij.

Termietenheuvel

In het Asserbos staat het Duurzaamheidscentrum met haar opvallende toren. De buitenkant van het gebouw is bekleed met Red Cedarhout, wat wel 50 jaar mee kan gaan, en vormt een mooi geheel met de dakrand welke is gemaakt van Cortenstaal (meerdere soorten staal  als legering). Dit roest één keer en daarna nooit meer, en heeft geen behandeling nodig.

Duurzaamheidscentrum Assen, Drenthe In Transitie, Aas Verheul, DIT-energie

De toren is gebaseerd op een termietenheuvel. “Termieten zijn slimme dieren, zij zorgen ervoor dat hun huis altijd de perfecte temperatuur heeft,” vertelt Aad als we naar binnenlopen. Dit is hier ook het geval. De toren heeft bovenin een luik dat opengaat als het binnen meer dan ca. 23 graden is. Hierdoor ontstaat er onderdruk en wordt er koele lucht doormiddel van roosters en grondwater door de ruimtes getrokken. In de vloer zit een leidingsysteem dat zowel gebruikt kan worden om te koelen als om te verwarmen. Om de ruimte te koelen loopt er grondwater doorheen en om te verwarmen gaat er opgewarmd water van het ketelhuis doorheen.

In het gebouw vind je geen lichtknopjes, maar lichtsensoren, waardoor de verlichting (grotendeels led) niet onnodig blijft branden. En ook aan de wc’s is gedacht. “Ik krijg vaak de vraag of de toiletten doorspoelen op regenwater, maar dat is niet zo,” zegt Aad. “De wc’s hebben wel een speciale rand zodat het water met kracht langs de rand cirkelt. Dit bespaart vijf tot zes liter water per spoelbeurt."

Gestookt

De energievoorziening van het gehele gebouw komt van een ketel die stookt op houtsnippers afkomstig uit de gemeente Assen. “Niet uit het Asserbos,” vertelt Aad, “maar van houtwalletjes of gesnoeide bomen uit een straal van tien kilometer.” Per jaar wordt er 160 kuub houtsnippers verbrand, wat 15.000 kub gas per jaar bespaart.

Het dak is bekleed met sedum, een soort bodembedekker die bestaat uit vetachtige plantjes die laag blijven, goed tegen droogte en warmte kunnen en het water doorlaten. Voor een groot deel kunnen de schapen over het dak heen lopen en eten de grassprieten er tussen uit. Door deze natuurlijke grasmaaiers komt er geen menselijk onderhoud aan te pas.

Duurzaamheidscentrum Assen, Drenthe In Transitie, Aas Verheul, DIT-energie

De mensen van het centrum

Aad is een echte idealist en zit vol ideeën voor een duurzaam Assen: “Ik zie Assen het liefst CO2,neutraal, bijvoorbeeld door bussen op waterstof naar het nieuwe geplande winkelcentrum (FOC) buiten de stad, te laten rijden. Dit is ook de wens van het gemeentebestuur, maar uiteindelijk komt het ook op de inwoners aan, hoe ze met afval en energie omgaan. Het zou mooi zijn als ze alleen groene energie gaan afnemen via bijvoorbeeld Noordelijk Lokaal Duurzaam.”

Samen met meer dan 40 vrijwilligers zet hij zich in voor het Duurzaamheidscentrum. Van het organiseren van lezingen tot het onderhoud aan de tuin, het centrum wordt op verschillende manieren benut. Naast de moestuin, waar onder andere aardbeien, bessen en appels worden gekweekt, wordt nu ook een vlindertuin aangelegd met planten waar bijen en vlinders op af komen, die de fruitplanten en –bomen bestuiven. In de tuin is ook een grote poel aangelegd voor amfibieën, welke aangevuld wordt met regenwater opgevangen op het dak. Zo leeft er een mini-ecosysteem in de tuin.

Daarnaast biedt het centrum werkruimte voor diverse organisaties, waaronder IVN, PrO Assen (praktijkschool) en Phusis (de beheerder van het gebouw en verzorgt ook de catering enz.) en plek voor interactieve praktijk- en biologielessen.  “Er komen hier jaarlijks 10.000 schoolkinderen, van de basisscholen, die hun verhaal weer mee naar huis nemen en hun ouders het goede voorbeeld geven op het gebied van duurzaamheid.”

Toekomst van Assen?

“Wat mij betreft is een duurzaam Assen: Zo klein en lokaal mogelijk je producten produceren en gebruiken. Dus een eigen productie bos of een eigen recycle industrie, met op den duur een circulaire economie; eigenlijk wat bij het Duurzaamheidcentrum in het klein gebeurt.”  Zijn eigen levensstijl heeft Aad een tijd geleden al aangepast. Hij gaat zoveel als mogelijk op de fiets of het openbaar vervoer. “Ik probeer daarnaast zo goed mogelijk om te gaan met de Aarde en eet het liefst biologisch. Afval scheiden? Doe ik al jaren.”


Locatie

Assen

DiT is

aadverheul

Aad Verheul

Vrijwilliger Duurzaamheidscentrum