Duurzaamste huis van Drenthe: het dak


Kepers, sporen, ravelen, ruiters, tengels en vorsten, zomaar wat vakjargon dat door dakwerkers wordt gebezigd. Voor wie er meer over wil weten verwijs ik graag naar Wikipedia. Ik beperk me in deze column tot de keuzes die we vanuit duurzaamheid maken.

Isolatiewaarde

Het energieverlies door de schil van een woning is evenredig met verschil tussen binnen- en buitentemperatuur. Hoe groter het verschil, hoe hoger het energieverlies. De grondtemperatuur onder de woning is ’s winters ongeveer 12 graden. Bij de wanden en het dak is de buitentemperatuur ’s winters een stuk lager. Omdat warme lucht in huis opstijgt is de binnentemperatuur direct onder het dak hoger dan bij de wanden. Het verschil tussen binnen- en buitentemperatuur is bij het dak dus het hoogst en bij de vloer het laagst. Als het om het minimaliseren van het energieverlies gaat is het dus verstandig om het dak beter te isoleren dan de vloer. De isolatiewaarde (Rc) van onze vloer is 6,4 die van het dak 7,5. Om bij het dak een dergelijke hoge isolatiewaarde te halen heb je een isolatiepakket van zo’n 35 cm nodig.

Gerecycled krantenpapier

Voor de sporen van het dak hebben we gekozen voor 30 cm hoge I-liggers van hout. Een I-ligger heeft twee flenzen (onder en boven) en een dun lijf dat beide verbindt. Hierdoor gebruik je weinig materiaal bij een maximale sterkte. Dat heeft een aantal voordelen. Doordat het gewicht laag blijft hoeven de gebinten minder zwaar te zijn en het is fysiek een minder zware belasting voor de dakwerkers . Hout isoleert echter minder goed dan isolatiemateriaal. Het hout creëert daardoor in feite koudebruggen. Door de dunne lijven van de I-liggers worden die koudebruggen geminimaliseerd. Als isolatiemateriaal hebben wij gekozen voor Thermofloc cellulose. Dat is gerecycled krantenpapier waaraan geen boorzouten (brandvertragers) zijn toegevoegd. Het wordt ingeblazen en sluit perfect aan op de I-liggers. Bij andere duurzame isolatiematerialen is die aansluiting meestal niet perfect. Bovendien hebben isolatiedekens (zoals vlaswol) vaak de neiging om uit te zakken. Bij cellulosevlokken heb je dat niet.

Milieuvriendelijke materialen

De I-liggers worden aan de buitenzijde bekleed met een 35 mm dikke Homatherm UD protect isolerende houtvezelplaat en aan de binnenzijde met een 12 mm dikke formaldehyde vrije OSB plaat. Er ontstaat zo een dichte doos die geschikt is voor het inblazen van de cellulosevlokken. Daartoe worden gaten geboord in de OSB platen. Na het inblazen komt over de OSB platen nog een 10 mm dikke Fermacell greenline plaat, een gipskartonplaat waarin schapenwol is verwerkt. Deze plaat vormt een strakke afwerking en wordt geschilderd met Amazona krijtverf. Alle gekozen materialen geven geen schadelijke stoffen af aan het binnenmilieu, sterker nog de Fermacell greenline breekt schadelijke stoffen af of neemt ze op.

Dak zonder goot

De meeste daken in Nederland zijn voorzien van goten. Daarvoor wordt zink of pvc gebruikt. Beide materialen vragen veel energie bij de productie. Ons dak wordt daarom uitgevoerd zonder goten. Het regenwater valt van het dak in een grindbed van waaruit het naar de regenwatertank stroomt. De rubber folie (epdm) onder het grindbed maakt dat mogelijk.

Pannendaken zijn het meest talrijk in Nederland. In veel gevallen worden daarvoor de goedkope betonpannen gebruikt. Vanuit milieuoverwegingen is leisteen het meest duurzaam maar dat viel buiten ons budget. De Signy-Finnez vlakke keramische pannen die wij toepassen vormen dan een redelijk duurzaam compromis.

Voor de overstekken gebruiken we Ceranex of Medite Tricoya. Onze eerste keus is Ceranex, versteend hout gemaakt van restmateriaal uit de agrarische sector. De fabriek van Nova Lignum in Dinteloord levert echter nog steeds geen productie die aan de kwaliteitseisen voldoet. Als alternatief hebben we Medite Tricoya, een weerbestendige formaldehydevrije mdfplaat gemaakt van verduurzaamde houtvezels, die vormvast is en gegarandeerd 50 jaar rotvrij. Hij hoeft niet behandeld te worden en vergrijst net als larix of red cedar. Eind juli hakken we in overleg met de Nova Lignum de knoop door.

De sporen en de kepers zijn op de foto goed te zien. Er zijn op twee plaatsen ravelen gemaakt voor de daklichten boven de hal en de keuken. Het steigerwerk is neergezet om het aanbrengen van de dakplaten, ruiters, tengels, panlatten, pannen en vorsten te vergemakkelijken.

Maandelijks houdt Henk Bulder ons op de hoogte van de bouw van zijn nieuwe huis. In zijn volgende column vertelt hij over de volgende klus, de wanden.

Foto's: Henk Bulder


Locatie

De Wolden

DiT is

henk_portret2

Henk Bulder