Duurzaamste huis van Drenthe: de wanden


De traditionele bouw in Nederland werkt met spouwmuren (twee gemetselde spouwbladen gescheiden door een luchtlaag). Die spouw wordt meestal met steenwol geïsoleerd. Heb je een huis van voor 1980 dan is de spouw meestal niet geïsoleerd.

Kalkhennep

Onze buitenwanden hebben geen spouw. We bouwen massieve wanden van kalkhennep, een duurzaam materiaal dat goed isoleert. Het is een mengsel van hennepvezels (tot 40 mm lang) en hydraatkalk waaraan water wordt toegevoegd. Kalkhennep isoleert niet alleen goed, het is dampopen en zorgt voor een uitstekende vochtregulatie. Je krijgt daardoor een gezond binnenklimaat met een vochtpercentage van rond de 45%. Bovendien neemt het decennialang CO2 op.

In Engeland is aangetoond dat een kalkhennepwand qua isolatie beter presteert dan dat je uit de isolatiewaarde kunt verklaren. Dat heeft te maken met de verdamping en condensatie van het vocht in de wand dat er ’s zomers voor zorgt dat het binnen langer koel blijft en ’s winters langer warm blijft.

Ervaring in Nederland

"Bouwen met kalkhennep staat in Nederland nog in de kinderschoenen."

Bouwen met kalkhennep staat in Nederland nog in de kinderschoenen (zie ook mijn vorige column). Er staat een gesubsidieerd proefgebouwtje in Oude Pekela bij Dunagro gemaakt van prefab elementen. Daarnaast zijn er nog twee huizen in aanbouw in Ede en Veghel waarbij de Belgische methode is toegepast. Er is dus nog nauwelijks ervaring opgebouwd in Nederland.

Wij hebben gekozen voor de Franse methode die door Laurent Goudet van “Développement Chanvre” sinds 2001 in heel Europa wordt toegepast. Hij heeft zo’n 350 huizen van kalkhennep voorzien. Ons huis is het eerste in Nederland waarbij deze methode wordt toegepast. RTV Drenthe heeft er in Drenthe Nu een rapportage aan gewijd.

Hoe het werkt

De kalk en hennep worden met een speciaal daarvoor ontwikkelde machine droog gemixt en door een slang geblazen. In de spuitmond wordt er onder hoge druk een minimale hoeveelheid water toegevoegd, waardoor het materiaal aan de constructie blijft plakken. Met een hark wordt het overtollige materiaal verwijderd. De wand wordt daarna met een rij vlak gestreken. Het overtollige materiaal wordt in plastic zakken geschept en opnieuw gebruikt.

Wij willen onze ervaringen graag met anderen delen. Daarom gaan we een jaar lang temperatuur, vochtpercentage, CO2 en fijnstof meten, zowel binnen als buiten ons huis. Daarmee kunnen we vastleggen wat het binnenklimaat doet onder alle weersomstandigheden. We zullen dat publiceren in een wetenschappelijk rapport.

Speciale voorzieningen

Onder de wand hebben we een laag foamglas opgenomen dat voorkomt dat er vocht in de wand kan optrekken. Bovendien vermijdt dit het ontstaan van een koudebrug. Verder wordt er een plint van 40 cm hoogte gemaakt met daarachter een rubber DPC folie dat opspattend en doorslaand vocht tegenhoudt. Voor de plint wilden we het liefst Ceranex gebruiken, net als voor de waterslagen van de kozijnen. Helaas komt dit duurzame materiaal waarschijnlijk niet voor 2018 op de markt. We gebruiken daarom als duurzaam alternatief Belgisch hardsteen.

Aan de zuidzijde hebben we een groot overstek. Daar steken de gebinten door de wand heen. We hebben deze gebinten omwikkeld met een samengeperste laag schapenwol alvorens er kalkhennep op aan te brengen. Wanneer de gebinten krimpen, zet het schapenwol weer uit zodat de aansluiting luchtdicht blijft.

De aansluiting tussen wand en dak is zo gemaakt dat het dak zonder probleem 2,5 cm kan nazakken. De eiken gebinten zullen de komende 5 jaar immers wat krimpen waardoor het dak 15 tot 20 mm zal nazakken.

Drenthe in Transitie, Henk Bulder, duurzaam, kalkhennep

Wandafwerking

Kalkhennep bereikt na drie maanden zijn maximale sterkte. In die periode droogt het ook voldoende. De eerste ruwe kalkstuclaag kan al na twee weken worden aangebracht. In verband met het werken van de houten constructie is het beter om zo’n zes maanden te wachten alvorens de definitieve stuclaag aan te brengen. Dat gebeurt dus pas volgend voorjaar. Daarna wordt de buitenzijde geschilderd met Keim Soldalan of Keim Soldalan ME verf. De ME versie breekt stikstofoxiden in het milieu af maar is ook een stuk duurder. Met de verf is de wand maximaal beschermd en blijft het onderhoud tot een minimum beperkt. Aan de binnenzijde wordt de kalkstuc afgewerkt met Keim Biosil of Amazona krijtverf.

Kozijnen en glas

De kozijnen zijn gemaakt van accoyahout. Dat is dennenhout dat met azijnzuur is verduurzaamd waardoor het gegarandeerd rotvrij is. Het is bovendien vormvast. Het zet dus niet uit door vocht of temperatuurswisselingen. Het onderhoud wordt daardoor tot een minimum beperkt, omdat een verflaag zo veel langer bescherming biedt. In de voordeur is tricoya verwerkt, plaatmateriaal met dezelfde eigenschappen als accoya.

De kozijnen zijn voorzien van HR+++ tripane (driedubbel glas) met een hoge isolatiewaarde. Door de grote glaswand op het zuiden in combinatie met een groot dakoverstek wordt ’s zomers de zonnewarmte buiten gehouden en ’s winters juist binnen gelaten, wat ook wel passieve verwarming wordt genoemd.

Binnenwanden

De binnenwanden worden afgewerkt met gipskarton platen op een houtskelet. Deze wanden worden na het plamuren met Amazona krijtverf geschilderd. Alle binnendeuren van eikenhout worden als schuifdeuren in de wand uitgevoerd.

Maandelijks houdt Henk Bulder ons op de hoogte van de bouw van zijn nieuwe huis. In zijn volgende column vertelt hij over de technische voorzieningen.

Fotocredit banner: Istock
Fotocredit artikel: Henk Bulder


Locatie

De Wijk

DiT is

henk_portret2

Henk Bulder