Met een glaasje gin op weg naar een zelfvoorzienend leven


Matthieu Smakman, afkomstig uit een koopmansfamilie en ooit succesvol slager, heeft samen met zijn vrouw Helmy Smakman een lange geschiedenis op het gebied van ondernemen. Het gezin Smakman speelde een aantal jaar geleden de hoofdrol in een aflevering van het AVRO-programma Ik vertrek waarin een droom in Frankrijk centraal stond. Anno 2016 zijn ze terug met een nieuwe onderneming, de ‘Turv Distillery' in Exloo. Ik sprak met Smakman in zijn distilleerderij, waar de ketels staan te stomen.

Ze vertrokken goed voorbereid met het hele gezin naar Frankrijk om daar een nieuw en dromerig bestaan op te bouwen, en de camera’s volgden. Het leverde stukje bij beetje de rust die ze voor ogen hadden en kwamen terug naar Nederland. De manier van zelfvoorzienend leven die ze zich in Frankrijk eigen hadden gemaakt, willen ze in Nederland nu ook. Voor het zover is stort Smakman zich eerst op whisky, jenever en gin. Met de distilleerderij kan hij zijn droom al enigszins waarmaken.

De eerste in Exloo

Mathieu Smakman ontvangt mij gastvrij in zijn Turv Distillery. Het is de eerste sinds lange tijd in Exloo, om precies te zijn de eerste sinds 1376, en daar is de eigenaar heel trots op. Ondernemend als Matthieu is, heeft hij vol goede moed volledig ingezet op het distilleren. Ieder ander had vanwege de grote risico’s misschien nog een keer overwogen om daaraan te beginnen, zo niet Matthieu. De installaties waren een grote investering, een investering die natuurlijk wel terugverdiend moet worden. Mislukken is geen optie.

De ‘alcoholfractieselector’

In de distilleerderij staan grote condensatietorens waaruit uiteindelijk de whisky, jenever en gin vloeit. Veel verschillende geluiden geven aan dat het destilleerproces in volle gang is. Het is een indrukwekkend geheel. De destilleerderij die Matthieu heeft ontworpen bevat een speciale extensie, iets wat hij zelf de ‘alcoholfractieselector’ noemt. Volgens Matthieu verandert de smaak van de alcoholflow elk moment. De machine kan monsters van de alcohol nemen en testen of die ‘vies’ smaakt. De distilleerderij heeft een circulair afvalsysteem, de ‘vieze’ alcohol wordt bijvoorbeeld  niet weggegooid, die wordt gebruikt om haarlotion van te maken. Het van diep onder de distilleerderij opgepompte bronwater wordt meerdere malen ingezet, en dient uiteindelijk als vloerverwarming. “Eigenlijk is het enige echt vervuilende aspect aan de distilleerderij de keuze in energiegebruik. Wij kozen voor aardgas, omdat dat momenteel voor ons de minst vervuilende brandstof is. In de toekomst willen wij met de energie van onze zonnepanelen middels elektrolyse, waterstof creëren. Wij kunnen waterstof gebruiken om de distillatieketels te verhitten. Als dat moment daar is dan zijn we werkelijk 100% energie neutraal.”

Off the grid

Maatschappelijk verantwoord ondernemen is sinds hun ervaringen in Frankrijk belangrijk voor het gezin Smakman. In een eerder deel van zijn leven speelde dit een minder grote rol. “Alles draaide toen om status en grote auto’s”. Later kwam de realisatie dat Matthieu de waarde ergens anders moest zoeken.

"Het doel van het gezin Smakman is niet alleen om zelf energiebewust te zijn, maar ook om in de toekomst anderen te inspireren."

Een eigen moestuin; in de toekomst zelf waterstof creëren; warm water dat gebruikt is voor de distilleerderij om zijn huis te verwarmen; en zonnepanelen om stroom op te wekken voor het huis en de distilleerderij: daar lijkt nu de voldoening uit te komen. “Off the grid”, zoals Matthieu het noemt. Het doel van het gezin Smakman is niet alleen om zelf energiebewust te zijn, maar ook om in de toekomst anderen te inspireren. Zo wil Matthieu een drietal activiteiten organiseren in de distilleerderij: een sociëteit voor duurzame ondernemers; een leerplek voor studenten die een onderneming willen starten; en een plek voor initiatiefnemers die zijn geïnteresseerd in de herbestemming van Drentse monumenten. “Een sociëteit voor duurzaam ondernemen kan inspirerend werken en natuurlijk ook dienen als plek om kennis te delen,” aldus Matthieu. Alles bij elkaar vormt het een grote stap in de richting van een onafhankelijk leven. De droom om zelfvoorzienend te leven, zoals ze dat in Frankrijk gewend waren, lijkt steeds dichterbij te komen.

*Ter nagedachtenis aan Matthieu Smakman. Matthieu is overleden op woensdag 29 maart 2017. Na een verwoestende brand is er van Distilleerderij Turv in Exloo niets meer over.

Fotocredit banner: Istock