‘Groene’ Koloniewoningen van de Toekomst in Frederiksoord


In en rond de voormalige ‘Kolonie van Weldadigheid’ Frederiksoord verrijzen de komende jaren tweeënzestig Koloniewoningen van de Toekomst. Dit bouwproject is een initiatief van de Maatschappij van Weldadigheid: een stichting die de omvangrijke culturele nalatenschap van de oprichter van de Maatschappij, Johannes van den Bosch, beheert.

Het herstel van het oude kolonielandschap

johannes van den bosch

Deze generaal buiten dienst komt in 1818 met een vooruitstrevend plan om de landelijke armoede te bestrijden door het stichten van landbouwkoloniën voor stedelijke paupers. Hier kunnen zij zich ontworstelen aan hun uitzichtloze situatie en een nieuw bestaan opbouwen. In zeer korte tijd worden er naast diverse facilitaire gebouwen als schooltjes, fabriekjes, spinzalen, winkels en kerkjes, 435 koloniewoningen gebouwd. Elk voorzien van 3 hectare te bewerken landbouwgrond.

De inrichting van deze Koloniën van Weldadigheid heeft een zelfvoorzienend karakter. Alles wat nodig is, wordt zelf geproduceerd. Daarnaast geldt er leerplicht en is er een eigen ziekenfonds. Hiermee loopt de Maatschappij van Weldadigheid zo’n 80 jaar vooruit op de rest van het land. Hier liggen dan ook de wortels van onze verzorgingsstaat. Intussen is de culturele nalatenschap van Johannes van den Bosch succesvol op weg naar de UNESCO Werelderfgoedstatus. In dit kader wordt er in het gebied hard gewerkt aan het herstel van het bijna 200 jaar oude kolonielandschap.

Bouwnormen van de toekomst in een geschiedkundig jasje

Veel gebouwen zijn bewaard gebleven, maar juist de kenmerkende koloniewoningen gingen in groten getale verloren. De Koloniewoningen van de Toekomst worden gebouwd op plekken waar hun voorgangers verloren gingen. Ze lijken ogenschijnlijk precies op hun voorgangers, maar zijn gebouwd naar de bouwnormen van de toekomst. Zo zijn de woningen voorzien van een aardwarmtepomp in combinatie met een vloerverwarmings- en koelingssysteem, een zonneboiler, PV-panelen en vooruitstrevende ventilatie met warmteterugwinning. De woningen zijn extreem goed geïsoleerd middels superquilt isolatiemateriaal, een luchtdichte bouwwijze en ramen met drielaags glas.

Monitoring wijst uit dat de woningen ver vooruitlopen op de norm van de toekomst. Sterker nog: deze nieuwe Koloniewoningen vervullen op landelijk niveau een voorbeeldfunctie op het gebied van energieneutraal bouwen. Afhankelijk van de door de bewoners gekozen voorzieningen, variëren de woningen van energieneutraal tot energieleverend. Op dit moment wordt de bouw van een Koloniewoning van de Toekomst gefinancierd via crowdfunding. Deze woning zal ingezet worden voor energieneutraal proef wonen op een prachtige historische plek.

Meer informatie over het bouwconcept vind je hier.


Locatie

Westerveld

Auteur

vrouw_profiel

Tineke Dekker