Rekenen met energie: de vier V’s van besparen


Nederland gebruikt 2000 petajoule (PJ) aan energie. Ongeveer 400 PJ is nodig voor de huishoudens, waarvan 80% wordt bepaald door het gasverbruik, de rest is elektriciteit. Het gasgebruik door de huishoudens neemt elk jaar een beetje af. De betere verwarmingssystemen en de isolatie van de huizen leveren forse besparingen op. In 2010 gebruikte het gemiddelde huishouden 1850 m3 gas, in 2014 was dat nog maar 1200 m3. Een stevige winter zal het verbruik weer opdrijven, maar de trend van afname is toch al dertig jaar lang consistent dalend. Toch is de afname van het energieverbruik eigenlijk teleurstellend, al die aandacht en bewustwordingsacties en al die slimme systemen en isolatietechnieken hadden veel meer moeten opleveren.

Een van de problemen is dat verbeteringen ons energiegedrag soms negatief beïnvloeden. Bijvoorbeeld na de vervanging van de oude gasgeiser door een moderne HR-combiketel blijkt het douchen opeens een heel andere ervaring die uitnodigt om vaker en langer te douchen. De onverwarmde slaapkamers worden na isolatie en met een goede verwarming opeens kleine woonkamers, het gezin dat voor de renovatie bij elkaar bleef in de huiskamer zwermt nu door het hele huis uit. Vaak blijkt dat de bewoners niet begrijpen hoe de moderne systemen gebruikt moeten worden; een lage temperatuur vloerverwarming werkt nu eenmaal anders dan een gaskachel voor elke kamer.

De aandacht voor besparing op de elektriciteit leidt pas vanaf 2012 tot een daling. De systemen zijn veel zuiniger geworden, maar we hebben steeds meer apparaten nodig. In een moderne woonkamer zitten nu meer stopcontacten dan vroeger in een heel huis.

Om de zoektocht naar besparing te vereenvoudigen kan je de vier V’s gebruiken. De eerste V is van verwijderen: heb je echt al die verlichting nodig? En die extra vrieskist in de schuur is een energievreter, doe hem gewoon de deur uit. De tweede V is van verminderen: eerder de thermostaat omlaag, kleinere lampen, wat korter douchen. Verbeteren is de derde optie: isoleren, beter inregelen van de systemen. De vierde is vervangen: gloeilampen voor LED; oude verwarming vervangen door HR; oud dubbelglas vervangen door de nieuwste HR++ variant.

De overheid beschikt nog over een vijfde V: verbieden. Dat middel wordt maar zelden gebruikt, waarom eigenlijk? Wordt het niet tijd voor een verbod op verkoop van huizen met een G label?

Rekenwonder en energieconsultant Frans Debets geeft in zijn maandelijkse column ‘Rekenen met energie’, handige tips hoe je eenvoudig energie bespaart. Debets’ credo: “de goede zaak wordt niet gediend als men wel ambities heeft maar geen kennis.


DIT is

Frans debets

Frans Debets

Energieconsultant