Het Duurzaamste Huis van Drenthe: de ervaringen


Het is een tijdje stil geweest rondom ‘Het Duurzaamste huis van Drenthe’. In 2016 informeerden we je met regelmaat over de voortgang van de bouw van dit huis met de nieuwste water- en energiebesparende oplossingen. Inmiddels is het al ruim twee jaar in gebruik en zijn we benieuwd wat we van Henk en Jessica Bulder kunnen leren.

In dit artikel lees je over de volgende onderwerpen:

  • De bouw en oplevering
  • Het energieverbruik
  • Teruglevering zonnepanelen
  • Passieve verwarming
  • Het waterverbruik
  • Het binnenklimaat
  • De ventilatie
  • Warm douchewater

De bouw en oplevering: iets langer dan gepland

Op 1 augustus 2017 was het zover. De bouw van het duurzaamste huis van Drenthe was klaar en had 1 jaar en 5 maanden in beslag genomen. Vijf maanden langer dan origineel gepland. Hoe het Henk en Jessica de afgelopen twee jaar in hun nieuwe huis is bevallen? Henk: “Al met al zijn onze ervaringen zeer positief, ondanks een aantal tegenvallers, bijvoorbeeld in de vorm van duizenden spinthoutkevers. Na de derde behandeling van de rondhout eiken gebinten waren we daar gelukkig van verlost.”

Het energieverbruik: constante temperatuur in huis

De warmtepomp verbruikt zo’n 1150 tot 1175 kWh per jaar, beduidend minder dan de 2000 kWh die Henk had ingeschat. “Het eerste stookseizoen paste ik nachtverlaging toe en was het verbruik 1155 kWh. Het tweede stookseizoen koos ik voor een vaste temperatuurinstelling, namelijk 20 graden in de woon-eet zone (zuid) en 18 graden in de werk-slaap zone (noord). Het verbruik kwam daarmee uit op 1168 kWh en maakte dus weinig verschil. Daarom hebben we ervoor gekozen om voortaan voor een vaste temperatuur te gaan.”

Het overige energieverbruik was het eerste jaar 3235 kWh en het tweede jaar 3157 kWh. Hoewel ze in de berging een tweede kleine vriezer hadden geïnstalleerd, verbruikten ze dus minder energie. Volgens Henk kwam dit vooral doordat de luchtontvochtiger minder lang hoefde te draaien en doordat ze een energiezuinige computer hadden aangeschaft.

Teruglevering zonnepanelen: elektrische auto volgende stap

Jaarlijks leveren Henk en Jessica ruim 2700 kWh netto terug aan het net. De 24 zonnepanelen wekken met resp. 7143 en 7059 kWh meer op dan in eerste instantie gedacht. Dit leverde in het eerste jaar 40 euro per maand op. Het tweede jaar was dit 5 euro minder als gevolg van de verlaging van de heffingskorting.

In de wintermaanden (december t/m februari) gebruikten Henk en Jessica netto zo’n 1300 kWh meer dan ze opwekten. In de rest van het jaar wekten ze rond 4000 kWh meer op dan ze verbruikten. Henk: “Van het net afgaan is dus geen optie. Ook na het afschaffen van de salderingsregeling vinden we het niet interessant om van het net af te gaan. Wel willen we de ‘onzichtbare’ saldering, die nu iets meer dan 17% is, vergroten met de accu van de elektrische auto die we in 2021 aanschaffen. Met een V2X of V2G laadpaal kan de autoaccu dan een groot deel van het jaar het nachtverbruik van de woning voor zijn rekening nemen.”

Passieve verwarming: slim gebruikmaken van de zon

Het huis heeft een groot glasoppervlak op het zuiden gecombineerd met een overstek van 1,90 meter en moet de passieve verwarming door de zon optimaliseren. Van halverwege april tot en met halverwege augustus komt de zon niet in de woning waardoor er geen behoefte is aan koeling. ’s Winters tijdens een dag dat de zon de hele dag schijnt en wanneer de zon maximaal de woning in komt, stijgt de temperatuur 3 graden. In het voor- en najaar varieert dat van 1 tot 2 graden. “Op zonnige dagen hoeft er dus niet gestookt te worden en in de dagen erna ook minder. Soms moet er extra geventileerd worden om het niet te warm te laten worden. ’s Zomers ventileren we vooral ’s nachts.”

“Wassen, douchen, tuinberegening, navulling van de vijver en dergelijke doen we met regenwater."

Het waterverbruik: regenwater is dé oplossing

Het gebruik van leidingwater viel hoger uit dan de 25 m3 die ze van tevoren hadden berekend. Maar dat is alsnog slechts de helft van wat de gemiddelde Nederlander gebruikt. “Regelmatig hebben we de toiletspoeling moeten overschakelen op leidingwater. Vanuit ‘gemak’ besloten we het toilet met leidingwater te spoelen.” Ook de extreme droogte van 2018 en 2019 heeft er volgens Henk flink ingehakt: “Wassen, douchen, tuinberegening, navulling van de vijver en dergelijke doen we wel nog steeds met regenwater. We krijgen dan geen kalkaanslag in de doucheruimte en wasmachine en we hoeven bij lange droge periodes niet bang te zijn dat we regenwater tekort komen. Onze ondergrondse regenwatertank van 7500 liter is dus eigenlijk net iets te klein. Met 10000 liter waren we beter af geweest.”

Het binnenklimaat: slimme oplossingen voor CO2 en vocht

Over het binnenklimaat vertelt Henk ons het volgende: “Met het slaapkamerraam open komt het CO2 gehalte in de slaapkamer niet boven de 1000 ppm. Met alle ramen gesloten wordt dat 1600 ppm. Bij meerdere dagen niet ventileren, loopt het zelfs op tot 2000 ppm. De kalkhennep wanden nemen veel van de CO2 op. Hierdoor nemen de waardes zonder te ventileren gedurende de dag af van 1600 en 2000 ppm tot resp. 1000 en 1200 ppm. Als we twee of drie dagen afwezig zijn, dan wordt het CO2 gehalte zelfs lager dan in de buitenlucht.”

Het vochtgehalte in de woning was in het eerste jaar te hoog. Het gevolg daarvan was dat in de wintermaanden condens van de daklichten naar beneden druppelde. De daklichten zijn van dubbel glas en fungeerden daardoor als koudebruggen. Met een luchtontvochtiger kregen ze dat probleem onder controle. In de tweede winter hadden ze geen noemenswaardige condens meer.

De ventilatie: ventileren kun je leren

Henk en Jessica hebben ervoor gekozen om alles met natuurlijke ventilatie op te lossen. Dit betekent dat ze geen mechanische ventilatie en geen koelunit aan de warmtepomp hebben gekoppeld. De warmtepomp staat gedurende het jaar alleen aan van ongeveer eind oktober tot begin mei.

Om energie te besparen ventileren ze in de wintermaanden én tijdens het koude voor- en najaar overdag, niet langer dan 20 tot 30 minuten en wanneer de buitentemperatuur het hoogst is. De luchtvochtigheid is dan ook het laagst. Bij extreem hoge luchtvochtigheid buiten zoals bij mist slaan Henk en Jessica het ventileren over. In de zomermaanden ventileren ze de hele nacht om het huis zo koel mogelijk te houden. Dat lukt mede door de goede isolatie van de woning prima. “Een klimaatbeheersingssysteem waardoor draaikiepramen automatisch worden geopend en die geprogrammeerd kan worden aan de hand van ervaringen via natuurlijke ventilatie, zou in de toekomst wel wat voor ons zijn.” zegt Henk.

Warm douchewater: meer dan de helft besparen met Amerikaans douchesysteem

Henk en Jessica hebben een Amerikaans douchesysteem en dat bevalt ze prima. Dit bespaart niet alleen 70% op watergebruik, maar bespaart ook op energieverbruik. Henk: “Doordat we het douchewater via het buffervat tussen de 18 en 25 graden voorverwarmen met een COP van 5 of hoger, douchen we ten minste de helft goedkoper dan bij een standaard douche op gas.


Locatie

De Wijk

DiT is

foto-de-wolden2

Henk Bulder